Σίφνος το νησί των ποιητών

 Στο κυκλαδίτικο τοπίο της Σίφνου άνθισε ο πολιτισμός μέσα από την καθημερινότητα, τις γιορτές, τα πανηγύρια, το άσπρισμα των σπιτιών, τη φροντίδα των μονοπατιών, τη διατήρηση των ξερολιθιών στα χωράφια, τη σοφή καλλιέργεια της γης, τη δημιουργία των έργων τέχνης από πηλό, το μάζεμα της ελιάς, το αντάμωμα με την αλμύρα της θάλασσας. Οι οικισμοί της Σίφνου δεμένοι αρμονικά με το φυσικό τοπίο υπογραμμίζουν ακόμα και σήμερα την ανάγκη σεβασμού του πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος που δέθηκαν αρμονικά μεταξύ τους στο πέρασμα των αιώνων.

Εδώ θα βρει κάποιος ακόμα διαδρομές χαραγμένες με πέτρες, δάση από κέδρους και βελανιδιές, σχίνα και ελαιώνες, αμμόλοφους και φυτά της παραλίας (όπως τα κρινάκια) που απειλούνται με εξαφάνιση από τις μεσογειακές ακτές. Η Σίφνος μας καλεί σήμερα να περάσουμε σε ένα μέλλον πιο φιλικό στον πολιτισμό και το περιβάλλον που δημιούργησαν, αλλά και σεβάστηκαν οι προηγούμενες γενιές.

 Η Σίφνος που είναι η γενέτειρα πολλών μεγάλων μαγείρων, όπως ο Τσελεμεντές, και ο Μάρκου, έχει γευστικότατη κουζίνα με παραδοσιακά εδέσματα όπως: οι ρεβιθοκεφτέδες η μανούρα, η μυζήθρα, τα αμπελοφάσουλα με σκορδαλιά, τα ρεβίθια στο φούρνο, η καπαροσαλάτα, το ψητό κρέας στο μαστέλο κ.α.. Περιζήτητα επίσης είναι τα σιφναϊκά σπιτικά γλυκά, και βουτήματα όπως τα αμυγδαλωτά τα μπουρέκια, το παστέλι, κουλούρες κ.α.

          Η Σίφνος αποτελεί το προπύργιο της ανάπτυξης και διάδοσης της αγγειοπλαστικής στον Κυκλαδικό χώρο. Τα πρώτα δείγματα αγγειοπλαστικής τέχνης χρονολογούνται από την Πρωτοκυκλαδική περίοδο (αγαλματίδια, διακοσμητικά και χρηστικά σκεύη) και από τότε ως και σήμερα συνεχίζεται η τέχνη αυτή. Αρχικά τα αγγειοπλαστεία (γνωστά και ως τσικαλάδικα) ήταν εγκατεστημένα στην ενδοχώρα κοντά στον Αρτεμώνα και το Άνω Πετάλι προκειμένου να προστατευθούν από τις επιδρομές των πειρατών που κυριαρχούσαν στο Αιγαίο. Αργότερα μεταφέρθηκαν στους όρμους του νησιού και ιδιαίτερα σε αυτούς που προστάτευαν από τους ισχυρούς βόρειους ανέμους.

Οι Σιφνιοί διέδωσαν την τέχνη τους σε όλη την Ελλάδα, ενώ πάρα πολλά αγγειοπλαστεία έχουν ιδρυθεί από Σιφνιούς ή από άλλους οι οποίοι έχουν μαθητεύσει κοντά τους. Σήμερα εξακολουθούν να λειτουργούν περισσότερα από δώδεκα αγγειοπλαστεία σε όλη τη Σίφνο συντελώντας στην συνέχιση της παράδοσης των προγόνων μας. Έτσι ο επισκέπτης του νησιού μπορεί να βρει θαυμάσια διακοσμητικά πήλινα φτιαγμένα από τα επιδέξια χέρια Σιφνίων αγγειοπλαστών που εδώ και αιώνες δουλεύουν με μαστοριά και μεράκι το Σιφνέικο χώμα πλάθοντας αντικείμενα μοναδικής ομορφιάς και τέχνης.

Παράλληλα αξιόλογη υπήρξε η συμβολή των Σιφνιών στις επιστήμες στις τέχνες και τα γράμματα. Έχει γραφεί χαρακτηριστικά ότι «Αν στην αρχαιότητα ο πλούτος της Σίφνου μετριόταν σε χρυσό και άργυρο τους δύο τελευταίους αιώνες μετριέται σε πνευματικό πλούτο». Ειδικότερα μεγάλος αριθμός Σιφνιών συνέβαλλε στη διοργάνωση, κοινωνική αναβάθμιση και ανάπτυξη του ελεύθερου ελληνικού κράτους: πολιτικοί, δάσκαλοι, θρησκευτικοί ηγέτες, αγωνιστές, δημοσιογράφοι, κορυφαίοι νομικοί, οικονομικοί παράγοντες κ.α.

Η λογοτεχνική σχολή της Σίφνου είναι σήμερα μία από τις σπουδαίες τοπικές σχολές με δεκάδες εκπροσώπους αλλά και πλήθος λαϊκών ποιητών που δικαιολογούν πως η Σίφνος χαρακτηρίστηκε ως «νησί των ποιητών», με κορυφαίους τον Ιωάννη Γρυπάρη, τον Κλεάνθη Τριανταφύλλου ή Ραμπαγά, τον Αριστομένη Προβελέγγιο, το Στέλιο Σπεράντσα, το Θεοδόση Σπεράντσα, τον Αρίστο Καμπάνη, τον Αντώνιο Μαγγανάρη- Δεκαβάλλε, τον Αντώνη Πρόκο, τον Τίτο Πατρίκιο, το Νίκο Γ. Σταφυλοπάτη, που επιμελήθηκε την Ανθολογία Σιφνίων ποιητών και τη βραβευμένη από την Ακαδημία συλλογή λαϊκών τραγουδιών και καλάντων, το θεατρικό συγγραφέα Μανόλη Κορρέ, το λαογράφο Μάνο Φιλλιπάκη.

Τους καλοκαιρινούς μήνες η νυχτερινή ζωή συγκεντρώνεται στην Απολλωνία, αλλά γραφικά νυχτερινά μαγαζάκια λειτουργούν σχεδόν σε όλους τους οικισμούς.